🚨 Sistem Yöneticileri İçin Son Çağrı: Secure Boot 2023 Sertifika Güncelleme İşlemleri

Microsoft’un 10 yıllık Secure Boot sertifikaları Haziran 2026‘dan itibaren emekli olmaya başlıyor. Eğer sunucularınızda manuel tetikleme yapmadıysanız, “Enforcement Phase” (Zorunlu Uygulama) aşamasında boot sorunları yaşamanız an meselesi.

Aşağıdaki rehber ile mevcut durumunuzu sorgulayabilir ve gerekli bir işlem varsa aşağıdaki yöntemler ile aksiyon alabilirsiniz.

🔍 1. Adım: Durum Analizi (Durumu Gösteren Script)

Bu PowerShell betiği; sistemin modunu, Secure Boot durumunu ve sertifikaların güncelliğini kontrol ederek size net bir “Aksiyon Gerekli mi?” raporu sunar:

PowerShell scripti yönetici olarak çalıştırmanız gerekiyor.

$Firmware = Get-ComputerInfo -Property "BiosFirmwareType"
if ($Firmware.BiosFirmwareType -ne "Uefi") {
    Write-Host "[!] Sistem Legacy BIOS. Güvenli önyükleme kullanılmıyor, işleme gerek yok." -ForegroundColor Yellow
} else {
    if (-not (Confirm-SecureBootUEFI)) {
        Write-Host "[!] Sistem UEFI ama Secure Boot KAPALI. Gelecekte açılacaksa müdahale gerekir." -ForegroundColor Gray
    } else {
        # Sertifika ve Reg Kontrolleri
        $dbMatch = [System.Text.Encoding]::ASCII.GetString((Get-SecureBootUEFI db).bytes) -match 'Windows UEFI CA 2023'
        $kekMatch = [System.Text.Encoding]::ASCII.GetString((Get-SecureBootUEFI KEK).bytes) -match 'Microsoft Corporation KEK 2K CA 2023'
        $regStatus = (Get-ItemProperty -Path "HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\SecureBoot\Servicing" -ErrorAction SilentlyContinue).UEFICA2023Status

        if ($dbMatch -and $kekMatch -and ($regStatus -eq "Updated")) {
            Write-Host "[✓] Sistem TAMAMEN GÜNCEL. Herhangi bir işlem yapmanıza gerek yok." -ForegroundColor Green
        } else {
            Write-Host "[X] Sistem GÜNCEL DEĞİL. Manuel müdahale GEREKLİ!" -ForegroundColor Red
            Write-Host "Eksikler: DB: $dbMatch | KEK: $kekMatch | Durum: $regStatus"
        }
    }
}

📅 Neden Şimdi? Kritik Sertifika Takvimi

Süresi Dolan SertifikaSon KullanmaYeni Sertifika (2023)KonumAmaç
Microsoft KEK CA 2011Haziran 2026Microsoft KEK 2K CA 2023KEKDB ve DBX imzalarını doğrular.
MS Windows PCA 2011Ekim 2026Windows UEFI CA 2023DBWindows Bootloader imzalar.
Microsoft UEFI CA 2011Haziran 2026Microsoft UEFI CA 2023DB3. parti bootloader & EFI app.
Microsoft UEFI CA 2011Haziran 2026MS Option ROM UEFI 2023DB3. parti Option ROM imzalar.

🛠️ 2. Adım: Uygulama ve Hızlandırma

Eğer sisteminiz güncel değilse, aşağıdaki adımları sırasıyla uygulayın:

Birinci yöntem olarak aşağıdaki registry değerini girerek 2 kez reboot edebilirsiniz.

Set-ItemProperty -Path "HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\SecureBoot" -Name "AvailableUpdates" -Value 0x1 -Type DWord

Diğer yöntem olarak 1 reboot ile yapmak için aşağıdaki işlemler izlenebilir.

  1. Registry ile değişikliğe zorlamak:
    • reg add HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Secureboot /v AvailableUpdates /t REG_DWORD /d 0x5944 /f
  2. DB Güncellemesini Başlatın:
    • Start-ScheduledTask -TaskName "\Microsoft\Windows\PI\Secure-Boot-Update"
  3. Sunucuyu Yeniden Başlatın
  4. KEK Senkronizasyonunu Tetikleyin (Reboot Sonrası):
    • Start-ScheduledTask -TaskName "\Microsoft\Windows\PI\Secure-Boot-Update"

📊 3. Adım: Başarı Doğrulama (Event Log)

İşlemin sonucunu aşağıdaki PowerShell satırı ile loglardan teyit edebilirsiniz.:

PowerShell

Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='System'; Id=1808, 1034, 1801} -MaxEvents 10 | Select-Object TimeCreated, Id, Message
  • 1808 & 1034: Başarılı.
  • 1801: Hata! Firmware güncel olmayabilir veya BIOS yazma koruması devrede olabilir. Kritik notlarda çözümlere bakabilirsiniz..

🔍4. Tekrar Doğrulama (Powershell)

İlk başta çalıştırdığımız scripti tekrar çalıştırarak kontrol edebilirsiniz.


💡 Kritik Notlar

  • BIOS Update: Eğer 1801 hatası alıyorsanız, önce donanım üreticinizin en güncel BIOS/Firmware sürümünü yükleyin.
  • VMware: KEK yükseltme hatası alırsanız sanal makineyi kapatıp .nvram dosyasını silin. Dikkat bu işlem sanal sunucunun bios ayarlarını sıfırlayacaktır. Çözülmezse son çare olarak .vmx dosyasına uefi.allowAuthBypass = "TRUE" ekleyebilirsiniz.
  • Geri Dönüş Yok: DBX güncellendikten sonra eski (2023 öncesi) kurulum medyalarıyla sistemi boot edemezsiniz. ISO’larınızı güncellemeyi unutmayın!

Kaynaklar:

Gemini
https://support.microsoft.com/tr-tr/topic/windows-g%C3%BCvenli-%C3%B6ny%C3%BCkleme-sertifikas%C4%B1-s%C3%BCre-sonu-ve-ca-g%C3%BCncelle%C5%9Ftirmeleri-7ff40d33-95dc-4c3c-8725-a9b95457578e

https://knowledge.broadcom.com/external/article/423919

Daha detaylı powershell içerikleri için bakılabilir.
https://github.com/cjee21/Check-UEFISecureBootVariables

Scalelite Sunucu Yönetimi Eklenmesi,İzlenmesi

KOMUTLAR ve AÇIKLAMALARI

./bin/rake servers  Sunucular ve id bilgilerini gösterir

./bin/rake status  Sunucuların durumlarını gösterir

./bin/rake poll:all  Sunucu durumlarını manuel günceller

./bin/rake poll:all –trace Sunucu durumlarını manuel günceller (detaylı)

./bin/rake servers:add[url,secret,loadMultiplier] Yeni sunucu eklemek için kullanılır.loadMultiplier seçeneği eğer parkurda fiziksel özellikleri farklı sunucular var ise yük dengelemesini buna göre yapması için kullanılır. Örneğin 2 sunucunuzda 4CPU ve 16GB var iken, 1 sunucunuzda 32CPU ve 256GB olması durumunda kullanılır.Varsayılan 1 dir.

Okumaya devam et “Scalelite Sunucu Yönetimi Eklenmesi,İzlenmesi”

ScaleLite Kurulumu

Docker repository eklenmesi ve kurulum işlemleri

Aşağıdaki işlemler root yetkisi ile yapılmalıdır veya eksik komutların başına sudo ekleyiniz.

sudo apt-get install apt-transport-https ca-certificates curl gnupg-agent software-properties-common
curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg | sudo apt-key add –
sudo apt-key fingerprint 0EBFCD88
sudo add-apt-repository “deb [arch=amd64] https://download.docker.com/linux/ubuntu $(lsb_release -cs) stable“
sudo apt-get update
sudo apt-get install docker-ce docker-ce-cli containerd.io

Okumaya devam et “ScaleLite Kurulumu”

ScaleLite Gereksinimlerinin Kurulması

Kurulum adımlarında çok detaya girmeyeceğim arkadaşlar. Detay isterseniz iletişime geçebilirsiniz.

Öncelikle güvenlik güncellemeleri ve gerekli bileşenlerin kurulumunu yapalım.

sudo apt-get update
sudo apt-get dist-upgrade
sudo apt-get install -y build-essential libssl-dev libreadline-dev zlib1g-dev libpq-dev libsqlite3-dev tcl nfs-common

Okumaya devam et “ScaleLite Gereksinimlerinin Kurulması”

ScaleLite nedir, neden gerekli,bileşenleri?

Nedir?

BigBlueButton için özel olarak yazılmış Yük Dengeleme (Load-Balancer)  yazılımıdır. Frontend yazılımları (Sakai/Greenlight/Moodle) tarafından Scalelite üzerien istekler iletilerek yük dengelemesi sağlanır.

Neden Gerekli?

Her bir bigbluebutton sunucusu bireysel olarak çalışmak üzerine planlandığı için, birden fazla bigbluebutton sunucusu arasında yük dağılımı ve kayıt izlemenin merkezileştirilmesi gerekmektedir.

İç Bileşenleri

scalelite-nginx

ScaleLite SSL hizmetlerini karşılayan ve aynı zamanda kayıt oynatma işlemlerini yürüten container hizmetidir.

scalelite-api

Dışarıdan (LMS/Dış Dünya) gelecek BigBlueButton api isteklerini karşılayan container hizmetidir.

scalelite-poller

Belirlenen aralıkla BigBlueButton sunucularının yüklerini kontrol eden ve toplantı durumlarını izleyen docker hizmetidir.

scalelite-recording-importer NFS üzerindeki spool dizinini belirli aralıklarla kontrol eden ve yeni veri gelmişse izlenir kayıtlara ekleyen docker hizmetidir

Dış Bileşenleri

Nginx

Web isteklerinin karşılanması için kullandığı sunucu bileşenidir.

NFS

Video kayıtlarının tutulduğu, scalelite ve tüm bigbluebutton sunucuları tarafından erişilen Merkezi disk alanıdır.

PostgreSQL

ScaleLite üzerinde bulunan kayıtların ve bu kayıtlara dair verilerin tutulduğu veritabanıdır.

Redis

Memory üzerinde tutulan veritabanıdır ve farklı bileşenlerin birbirleri ile haberleşmeleri için kullanılır.

Docker

ScaleLite yazılımı docker image olarak sunulmaktadır.

ScaleLite Nasıl Temin Edilir?

ScaleLite, Docker Container olarak dizayn edilmiştir, Docker çalıştırılmaya çalışılırken güncel taslak imaj dosyası Docker sisteminden indirilir ve çalıştırılır.

https://hub.docker.com/search?q=scalelite&type=imagehttps://hub.docker.com/r/blindsidenetwks/scalelite

Sistem Gereksinimleri

•64Bit Linux (Ubuntu 16.04 veya 18.04)

•16 GB Memory

•8 CPU

•Dış IP Adresi

•DNS Kaydı

* SSL Sertifika

BigBlueButton Google Analystics

BigBlueButton sunucularınızda Google Analystics etkinleştirmek istiyorsanız aşağıdaki dosyanın içerisine div tagları içerisine eklemeniz durumunda kullanabilirsiniz.
/usr/share/meteor/bundle/programs/web.browser/body.html

Eğer izleme ekranına da eklemek istiyorsanız, aşağıdaki dosyanın içerisine de eklemelisiniz.

/var/bigbluebutton/playback/presentation/2.0/playback.html

Office 2019 Kurulum Dosyası Oluşturma

Selamlar Arkadaşlar,

Office 2019 tarafında kurulum değişmiş, artık eskisi gibi iso indirip kuramıyoruz (VLSC hesabından da).

Kurulum için öncelikle Office Deployment Tool indiriliyor (https://www.microsoft.com/en-us/download/details.aspx?id=49117) ve çalıştırıldıktan sonra setup.exe dosyasını  bir klasöre açıyor.

Sonrasında hangi paketleri kuracağımızı içeren bir xml dosyası oluşturmamız gerekiyor (Örnekler: https://www.microsoft.com/en-us/download/details.aspx?id=49117  adresinde var), yazının altında bir örnek yer alıyor.

Sonrasınca cmd açıp, setup.exe /download olusturdugumuz.xml komutunu çalıştırınca cmd penceresinde bulunduğumuz dizine office isimli klasör açıp download ediyor.

Download bitince cmd penceresine düşüyor. Sonra kuracağımız bilgisayarlara office klasörünü, setup.exe ve olusturdugumuz.xml dosyasını kopyalıyoruz.

Kurulum için cmd yi runas ile açıyoruz, kopyaladığımız dizine gidiyoruz. setup.exe /configure olusturdugumuz.xml çalıştırınca kuruyor.

Ne harika, bir bu atraksiyonlar eksikti.

Örnek XML içeriği aşağıdaki gibi oluyor

<Configuration>
<Info Description=”Office Standard 2019 (64-bit)” />
<Add OfficeClientEdition=”64” Channel=”PerpetualVL2019“>
<Product ID=”Standard2019Volume” PIDKEY=”XXXXX-XXXXX-XXXXX-XXXXX-XXXXX“>
<Language ID=”tr-tr” />
</Product>
</Add><RemoveMSI />
<Display Level=”Full” AcceptEULA=”TRUE” />
</Configuration>

PaloAlto Vmware Workstation

PaloAlto Vm sürümüne ek bir ethernet kartı eklediğinizde aşağıdaki gibi hata verip sistem bakım modunda açılıyorsa.

“Data interface network adapter is not same as management interface. If virtual network adapter is used as data interface, it has to be the same type as management interface”

Eklediğiniz ağ kartının vmnet3 olmamasındandır. Sanal sunucunun vmx dosyasını açıyoruz. Tüm ağ kartlarını vmnet3 tipine alıyoruz.

ethernet2.virtualDev = "e1000"
değerini aşağıdaki değer ile değiştirip
ethernet2.virtualDev = "vmxnet3"

Websense Database üzerine kayıt yapmıyorsa

Websense veritabanlarını yeni SQL sunucu üzerine taşıdıktan sonra eksi verilerin görülmesi ve yeni verilerin eklenmemesi problemi için aşağıda yer alan adımların kontrol edilmesi gerekmekte.

Tüm websense servisleri hatasız çalıştığı, eski verilerin raporlandığı halde yeni siteler eğer kayıt edilmiyorsa;

Özellikle yeni sunucuda bulunan SQL Server Agent servisinin çalıştığını kontrol etmek gerekiyor.

Websense sitesinde yer alan kontrol etmemiz gereken diğer noktalar
http://www.websense.com/support/article/t-kbarticle/Why-is-data-not-being-logged-to-the-database
Okumaya devam et “Websense Database üzerine kayıt yapmıyorsa”