🚨 Sistem Yöneticileri İçin Son Çağrı: Secure Boot 2023 Sertifika Güncelleme İşlemleri

Microsoft’un 10 yıllık Secure Boot sertifikaları Haziran 2026‘dan itibaren emekli olmaya başlıyor. Eğer sunucularınızda manuel tetikleme yapmadıysanız, “Enforcement Phase” (Zorunlu Uygulama) aşamasında boot sorunları yaşamanız an meselesi.

Aşağıdaki rehber ile mevcut durumunuzu sorgulayabilir ve gerekli bir işlem varsa aşağıdaki yöntemler ile aksiyon alabilirsiniz.

🔍 1. Adım: Durum Analizi (Durumu Gösteren Script)

Bu PowerShell betiği; sistemin modunu, Secure Boot durumunu ve sertifikaların güncelliğini kontrol ederek size net bir “Aksiyon Gerekli mi?” raporu sunar:

PowerShell scripti yönetici olarak çalıştırmanız gerekiyor.

$Firmware = Get-ComputerInfo -Property "BiosFirmwareType"
if ($Firmware.BiosFirmwareType -ne "Uefi") {
    Write-Host "[!] Sistem Legacy BIOS. Güvenli önyükleme kullanılmıyor, işleme gerek yok." -ForegroundColor Yellow
} else {
    if (-not (Confirm-SecureBootUEFI)) {
        Write-Host "[!] Sistem UEFI ama Secure Boot KAPALI. Gelecekte açılacaksa müdahale gerekir." -ForegroundColor Gray
    } else {
        # Sertifika ve Reg Kontrolleri
        $dbMatch = [System.Text.Encoding]::ASCII.GetString((Get-SecureBootUEFI db).bytes) -match 'Windows UEFI CA 2023'
        $kekMatch = [System.Text.Encoding]::ASCII.GetString((Get-SecureBootUEFI KEK).bytes) -match 'Microsoft Corporation KEK 2K CA 2023'
        $regStatus = (Get-ItemProperty -Path "HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\SecureBoot\Servicing" -ErrorAction SilentlyContinue).UEFICA2023Status

        if ($dbMatch -and $kekMatch -and ($regStatus -eq "Updated")) {
            Write-Host "[✓] Sistem TAMAMEN GÜNCEL. Herhangi bir işlem yapmanıza gerek yok." -ForegroundColor Green
        } else {
            Write-Host "[X] Sistem GÜNCEL DEĞİL. Manuel müdahale GEREKLİ!" -ForegroundColor Red
            Write-Host "Eksikler: DB: $dbMatch | KEK: $kekMatch | Durum: $regStatus"
        }
    }
}

📅 Neden Şimdi? Kritik Sertifika Takvimi

Süresi Dolan SertifikaSon KullanmaYeni Sertifika (2023)KonumAmaç
Microsoft KEK CA 2011Haziran 2026Microsoft KEK 2K CA 2023KEKDB ve DBX imzalarını doğrular.
MS Windows PCA 2011Ekim 2026Windows UEFI CA 2023DBWindows Bootloader imzalar.
Microsoft UEFI CA 2011Haziran 2026Microsoft UEFI CA 2023DB3. parti bootloader & EFI app.
Microsoft UEFI CA 2011Haziran 2026MS Option ROM UEFI 2023DB3. parti Option ROM imzalar.

🛠️ 2. Adım: Uygulama ve Hızlandırma

Eğer sisteminiz güncel değilse, aşağıdaki adımları sırasıyla uygulayın:

Birinci yöntem olarak aşağıdaki registry değerini girerek 2 kez reboot edebilirsiniz.

Set-ItemProperty -Path "HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\SecureBoot" -Name "AvailableUpdates" -Value 0x1 -Type DWord

Diğer yöntem olarak 1 reboot ile yapmak için aşağıdaki işlemler izlenebilir.

  1. Registry ile değişikliğe zorlamak:
    • reg add HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Secureboot /v AvailableUpdates /t REG_DWORD /d 0x5944 /f
  2. DB Güncellemesini Başlatın:
    • Start-ScheduledTask -TaskName "\Microsoft\Windows\PI\Secure-Boot-Update"
  3. Sunucuyu Yeniden Başlatın
  4. KEK Senkronizasyonunu Tetikleyin (Reboot Sonrası):
    • Start-ScheduledTask -TaskName "\Microsoft\Windows\PI\Secure-Boot-Update"

📊 3. Adım: Başarı Doğrulama (Event Log)

İşlemin sonucunu aşağıdaki PowerShell satırı ile loglardan teyit edebilirsiniz.:

PowerShell

Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='System'; Id=1808, 1034, 1801} -MaxEvents 10 | Select-Object TimeCreated, Id, Message
  • 1808 & 1034: Başarılı.
  • 1801: Hata! Firmware güncel olmayabilir veya BIOS yazma koruması devrede olabilir. Kritik notlarda çözümlere bakabilirsiniz..

🔍4. Tekrar Doğrulama (Powershell)

İlk başta çalıştırdığımız scripti tekrar çalıştırarak kontrol edebilirsiniz.


💡 Kritik Notlar

  • BIOS Update: Eğer 1801 hatası alıyorsanız, önce donanım üreticinizin en güncel BIOS/Firmware sürümünü yükleyin.
  • VMware: KEK yükseltme hatası alırsanız sanal makineyi kapatıp .nvram dosyasını silin. Dikkat bu işlem sanal sunucunun bios ayarlarını sıfırlayacaktır. Çözülmezse son çare olarak .vmx dosyasına uefi.allowAuthBypass = "TRUE" ekleyebilirsiniz.
  • Geri Dönüş Yok: DBX güncellendikten sonra eski (2023 öncesi) kurulum medyalarıyla sistemi boot edemezsiniz. ISO’larınızı güncellemeyi unutmayın!

Kaynaklar:

Gemini
https://support.microsoft.com/tr-tr/topic/windows-g%C3%BCvenli-%C3%B6ny%C3%BCkleme-sertifikas%C4%B1-s%C3%BCre-sonu-ve-ca-g%C3%BCncelle%C5%9Ftirmeleri-7ff40d33-95dc-4c3c-8725-a9b95457578e

https://knowledge.broadcom.com/external/article/423919

Daha detaylı powershell içerikleri için bakılabilir.
https://github.com/cjee21/Check-UEFISecureBootVariables

ScaleLite nedir, neden gerekli,bileşenleri?

Nedir?

BigBlueButton için özel olarak yazılmış Yük Dengeleme (Load-Balancer)  yazılımıdır. Frontend yazılımları (Sakai/Greenlight/Moodle) tarafından Scalelite üzerien istekler iletilerek yük dengelemesi sağlanır.

Neden Gerekli?

Her bir bigbluebutton sunucusu bireysel olarak çalışmak üzerine planlandığı için, birden fazla bigbluebutton sunucusu arasında yük dağılımı ve kayıt izlemenin merkezileştirilmesi gerekmektedir.

İç Bileşenleri

scalelite-nginx

ScaleLite SSL hizmetlerini karşılayan ve aynı zamanda kayıt oynatma işlemlerini yürüten container hizmetidir.

scalelite-api

Dışarıdan (LMS/Dış Dünya) gelecek BigBlueButton api isteklerini karşılayan container hizmetidir.

scalelite-poller

Belirlenen aralıkla BigBlueButton sunucularının yüklerini kontrol eden ve toplantı durumlarını izleyen docker hizmetidir.

scalelite-recording-importer NFS üzerindeki spool dizinini belirli aralıklarla kontrol eden ve yeni veri gelmişse izlenir kayıtlara ekleyen docker hizmetidir

Dış Bileşenleri

Nginx

Web isteklerinin karşılanması için kullandığı sunucu bileşenidir.

NFS

Video kayıtlarının tutulduğu, scalelite ve tüm bigbluebutton sunucuları tarafından erişilen Merkezi disk alanıdır.

PostgreSQL

ScaleLite üzerinde bulunan kayıtların ve bu kayıtlara dair verilerin tutulduğu veritabanıdır.

Redis

Memory üzerinde tutulan veritabanıdır ve farklı bileşenlerin birbirleri ile haberleşmeleri için kullanılır.

Docker

ScaleLite yazılımı docker image olarak sunulmaktadır.

ScaleLite Nasıl Temin Edilir?

ScaleLite, Docker Container olarak dizayn edilmiştir, Docker çalıştırılmaya çalışılırken güncel taslak imaj dosyası Docker sisteminden indirilir ve çalıştırılır.

https://hub.docker.com/search?q=scalelite&type=imagehttps://hub.docker.com/r/blindsidenetwks/scalelite

Sistem Gereksinimleri

•64Bit Linux (Ubuntu 16.04 veya 18.04)

•16 GB Memory

•8 CPU

•Dış IP Adresi

•DNS Kaydı

* SSL Sertifika

BigBlueButton Google Analystics

BigBlueButton sunucularınızda Google Analystics etkinleştirmek istiyorsanız aşağıdaki dosyanın içerisine div tagları içerisine eklemeniz durumunda kullanabilirsiniz.
/usr/share/meteor/bundle/programs/web.browser/body.html

Eğer izleme ekranına da eklemek istiyorsanız, aşağıdaki dosyanın içerisine de eklemelisiniz.

/var/bigbluebutton/playback/presentation/2.0/playback.html

Office 2019 Kurulum Dosyası Oluşturma

Selamlar Arkadaşlar,

Office 2019 tarafında kurulum değişmiş, artık eskisi gibi iso indirip kuramıyoruz (VLSC hesabından da).

Kurulum için öncelikle Office Deployment Tool indiriliyor (https://www.microsoft.com/en-us/download/details.aspx?id=49117) ve çalıştırıldıktan sonra setup.exe dosyasını  bir klasöre açıyor.

Sonrasında hangi paketleri kuracağımızı içeren bir xml dosyası oluşturmamız gerekiyor (Örnekler: https://www.microsoft.com/en-us/download/details.aspx?id=49117  adresinde var), yazının altında bir örnek yer alıyor.

Sonrasınca cmd açıp, setup.exe /download olusturdugumuz.xml komutunu çalıştırınca cmd penceresinde bulunduğumuz dizine office isimli klasör açıp download ediyor.

Download bitince cmd penceresine düşüyor. Sonra kuracağımız bilgisayarlara office klasörünü, setup.exe ve olusturdugumuz.xml dosyasını kopyalıyoruz.

Kurulum için cmd yi runas ile açıyoruz, kopyaladığımız dizine gidiyoruz. setup.exe /configure olusturdugumuz.xml çalıştırınca kuruyor.

Ne harika, bir bu atraksiyonlar eksikti.

Örnek XML içeriği aşağıdaki gibi oluyor

<Configuration>
<Info Description=”Office Standard 2019 (64-bit)” />
<Add OfficeClientEdition=”64” Channel=”PerpetualVL2019“>
<Product ID=”Standard2019Volume” PIDKEY=”XXXXX-XXXXX-XXXXX-XXXXX-XXXXX“>
<Language ID=”tr-tr” />
</Product>
</Add><RemoveMSI />
<Display Level=”Full” AcceptEULA=”TRUE” />
</Configuration>

PaloAlto Vmware Workstation

PaloAlto Vm sürümüne ek bir ethernet kartı eklediğinizde aşağıdaki gibi hata verip sistem bakım modunda açılıyorsa.

“Data interface network adapter is not same as management interface. If virtual network adapter is used as data interface, it has to be the same type as management interface”

Eklediğiniz ağ kartının vmnet3 olmamasındandır. Sanal sunucunun vmx dosyasını açıyoruz. Tüm ağ kartlarını vmnet3 tipine alıyoruz.

ethernet2.virtualDev = "e1000"
değerini aşağıdaki değer ile değiştirip
ethernet2.virtualDev = "vmxnet3"

Silinmiş Partition larınızı birkaç dakikada geri getirin.

Disklerinizdeki partition yanlışlıkla veya zararlı bir program nedeniyle silinmiş olabilir veya geçen gün benim yaptığım gibi ihtiyaç olmadığı halde dinamik diske dönüştürülmüş bir diski tekrar Temel dise dönüştürdüğümüzde ihtiyaç olabilir.

Partitionlarınızı geri getirmek için kimimiz partitionu tekrar oluşturup data recovery ile verileri geri getirmeye kimileri ise veriler tamamen gitmiştir diyerek dosyalarından vazgeçmekte.

Oysa Acronis Disk Director Suite yazılımı ile silinen/görünmeyen partition bilgilerimizi geriye getirebiliriz.Sadece 1 kaç dakika içerisinde. Disk boyutu önemli değil. 1Tb lık disk dahi 1 dakika sürüyor.

İşlemi çalışan bir windows üzerine yazılımı kurarak veya başka sabit diskimiz yok ise Acronis Ultimate Boot CD veya Directory Suite Boot cd ile bilisayarımızı başlatarak partitionumuzu geri getirebiliriz.

İster boot cd ile ister windows ortamından yapalım ekranlar aynı

Yapılacak işlemler. (ben boot cd ile gerçekleştirdim)

Acronis Disk Director Suite yi açalım. Açılışta karşımıza çıkan “Automatic Mode” “Manual Mode” seçeneklerinden “Manual Mode” yi seçelim.
acronis01

acronis02

Sonra Sol menü bardan veya üstteki menüler içerisinde Wizard altında bulunan “Recover Partitions” seçeneğini seçelim. 

  Okumaya devam et “Silinmiş Partition larınızı birkaç dakikada geri getirin.”

VbScript ile terminal server kullanıcı local ip adresi kontolü

kullanılan toolun kötü bir özelliği var bağlanan makinenin local ip adresini gösteriyor. 🙁 firmaya durumu ilettim ama değiştirirler mi bilemiyorum. Ama toolu kullanarak şöyle yapabilirsiniz örneğin sizin terminal sunucunuzun bulunduğu ip bloğu 10.0.5.xx gibi bir bloksa. 10.0.5 ile başlamıyorsa kullanıcıyı logoff edebilirsiniz. kullanıcının local ip adresi genelde 10.0.0.x / 192.168.1.x/192.168.2.x şeklinde (standart adsl modemlerin dağıtımı, en çok kullanılan bloklar bunlar.)

Toolu http://www.ctrl-alt-del.com.au/CAD_Utils.htm adresinden indirebilirsiniz. adı GETTSCIP

kontrol etmek istediğiniz kullanıcıların logon scriptine

Mantığı: Kullanıcının belgelerim klasörüne k.adı.txt isimli bi dosyaya GETTSCIP ile bağlanan kullanıcının ip adresini kayıt ettiriyoruz. Sonra programın verdiği çıktıdan (WTSClientAddress: 192.168.2.51) ip adresini ve adresin ilk 7 karakterini alıyoruz. Sonra bizim ip bloğumuz ile karşılaştırıyoruz tutmuyorsa kullanıcı logoff oluyor.

Set oShell = Wscript.CreateObject(“Wscript.Shell”)
kullanici = oShell.ExpandEnvironmentStrings(“%USERNAME%”)
masaustu = oShell.SpecialFolders(“MyDocuments”)
tamyol= “””” &  masaustu & “\” & kullanici &  “.txt” & “”””
komut = “cmd /K ipal.exe > ” & tamyol &  ” & exit”
oShell.run (komut)
tamyol2=masaustu & “\” & kullanici &  “.txt”
Set objFSO = CreateObject(“Scripting.FileSystemObject”)
Set objFile = objFSO.OpenTextFile(tamyol2, ForReading)
Const ForReading = 1
ip=objFile.ReadLine
Dim arrFileLines()
objFile.Close
MyArray = Split(ip, “: “, -1, 1)
ip=MyArray(1)
ip=Mid(ip, 1, 7)
if ip = “10.0.5.” then
msgbox “Localden geliyor”
else
oShell.run (“logoff”)
end if

Windows 2008 Server üzerinde Wireless Kartı

Laptopum en sonunda servisten geldi ve mevcut 2003 ten 2008 e geçiş yapıp denemelerimi canlı canlı yapayım dedim.

Windows 2008 Standart kurulumunu gerçekleştirdikten sonra Wireless driver sorunundan dolayı Kablosuz ağ kartımı etkinleştiremediğimi sandım epey bi yeni sürücü denemesinden sonra bunun Windows 2008 Server üzerinde standart olarak Wireless LAN Services özelliğinin kurulu olmadığını buldum.

Bu özelliği kurarak Kablosuz ağları kullanmak için

Start->Server Manager->Features->Add Feature
Bölümünden
Wireless LAN Services
Özelliğini kurmamız yeterli oluyor..
Kısa bir not….